Sorgulama aracı

Arabuluculuk zorunlu mu?

Uyuşmazlığınızın türünü seçin; dava açmadan önce arabulucuya gitmeniz gerekip gerekmediğini, dayanağıyla birlikte görün.

Uyuşmazlığınız hangisi?

İş

Ticaret

Tüketici

Gayrimenkul

Tazminat

Aile

Miras

İdare

Ceza

Uyuşmazlık türünü seçin; dava öncesi arabuluculuğun zorunlu olup olmadığı ve dayanağı burada görünür.

Zorunlu

Kıdem, ihbar, ücret, fazla mesai, yıllık izin alacakları

Dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir.

Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi ve işveren alacakları ile tazminat taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurulmalıdır.

7036 s. İş Mahkemeleri Kanunu m. 3

İlgili sayfa

Zorunlu

İşe iade talebi

Dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir.

Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur; anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılır.

7036 s. Kanun m. 3; 4857 s. Kanun m. 20

İlgili sayfa

İsteğe bağlı

İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat

Arabuluculuk zorunlu değildir; taraflar dilerse başvurabilir.

İş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlara ilişkin rücu davaları zorunlu arabuluculuğun dışındadır; taraflar isterse arabulucuya gidebilir.

7036 s. Kanun m. 3/1

İlgili sayfa

Zorunlu

Ticari alacak ve tazminat (konusu para olan ticari davalar)

Dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir.

Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri içeren ticari davalarda arabuluculuk dava şartıdır.

6102 s. TTK m. 5/A

İlgili sayfa

Zorunlu

Tüketici uyuşmazlığı (hakem heyeti sınırının üzerinde)

Dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir.

Değeri hakem heyeti sınırını (186.000 TL, 2026) aşan tüketici uyuşmazlıklarında tüketici mahkemesine gitmeden önce arabulucuya başvurulur.

6502 s. Kanun m. 73/A

İlgili sayfa

Hakem heyeti

Tüketici uyuşmazlığı (hakem heyeti sınırının altında)

Önce tüketici hakem heyetine başvurulur.

Değeri 186.000 TL ve altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur; heyet kararına karşı tüketici mahkemesine itiraz edilebilir.

6502 s. Kanun m. 68

İlgili sayfa

Zorunlu

Kira uyuşmazlıkları (kira bedeli, tespit, tahliye, alacak)

Dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir.

Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda 1 Eylül 2023’ten bu yana dava açmadan önce arabulucuya başvurulmalıdır. İcra yoluyla tahliye talepleri bu kapsamın dışındadır.

6325 s. Kanun m. 18/B

İlgili sayfa

Zorunlu

Ortaklığın giderilmesi (taşınır ve taşınmaz)

Dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir.

Paylı veya elbirliği mülkiyetindeki malların ortaklığının giderilmesi davalarından önce arabuluculuk zorunludur.

6325 s. Kanun m. 18/B

İlgili sayfa

Zorunlu

Kat mülkiyeti uyuşmazlıkları

Dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir.

Kat malikleri arasındaki aidat, ortak alan kullanımı ve yönetim uyuşmazlıklarında arabuluculuk dava şartıdır.

6325 s. Kanun m. 18/B

İlgili sayfa

Zorunlu

Komşu hukukundan doğan uyuşmazlıklar

Dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir.

Taşkınlık, gürültü, duman, sınır ve geçit hakkı gibi komşuluk uyuşmazlıklarında dava öncesinde arabulucuya başvurulur.

6325 s. Kanun m. 18/B

İlgili sayfa

Zorunlu

Trafik kazasında sigorta şirketinden tazminat

Dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir.

Önce kusurlu aracın sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır. Şirkete karşı açılacak tazminat davası ticari dava niteliğinde olduğundan arabuluculuk dava şartıdır; Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmak ise ayrı ve isteğe bağlı bir yoldur.

2918 s. KTK m. 97; 6102 s. TTK m. 5/A

İlgili sayfa

Zorunlu

Kasko, konut ve diğer sigorta uyuşmazlıkları

Dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir.

Sigorta sözleşmesinden doğan para alacakları ticari dava niteliğindedir; mahkemeye gidilecekse önce arabulucuya başvurulur. Bunun yerine Sigorta Tahkim Komisyonuna da gidilebilir.

6102 s. TTK m. 5/A; 5684 s. Kanun m. 30

İlgili sayfa

Uygulanmaz

Boşanma, velayet ve nafaka

Bu uyuşmazlık arabuluculuğa elverişli değildir.

Tarafların serbestçe tasarruf edemeyeceği aile hukuku uyuşmazlıkları arabuluculuğa elverişli değildir; dava doğrudan aile mahkemesinde açılır.

6325 s. Kanun m. 1/2

İlgili sayfa

İsteğe bağlı

Mal rejiminin tasfiyesi (katılma alacağı, katkı payı)

Arabuluculuk zorunlu değildir; taraflar dilerse başvurabilir.

Mal rejiminden doğan alacak talepleri zorunlu arabuluculuk kapsamında değildir; taraflar isterse arabulucuya başvurabilir.

6325 s. Kanun m. 1

İlgili sayfa

İsteğe bağlı

Tenkis, muris muvazaası ve tapu iptali

Arabuluculuk zorunlu değildir; taraflar dilerse başvurabilir.

Bu davalar dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir. Mirasçılar arasındaki ortaklığın giderilmesi talebi ise zorunlu arabuluculuğa tabidir.

6325 s. Kanun m. 18/B

İlgili sayfa

Uygulanmaz

Kamu ihalesi ve idari işlemler

Bu uyuşmazlık arabuluculuğa elverişli değildir.

İdari işlemlere karşı hukuki arabuluculuk uygulanmaz. Kamu ihalelerinde önce idareye şikâyet, ardından Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ve idari yargı yolu izlenir.

6325 s. Kanun m. 1/2; 4734 s. Kanun m. 54–57

İlgili sayfa

Uygulanmaz

Suç şikâyetleri

Bu uyuşmazlık arabuluculuğa elverişli değildir.

Ceza uyuşmazlıklarında hukuki arabuluculuk uygulanmaz; kanunda sayılan suçlarda savcılık aşamasında uzlaştırma yoluna gidilir.

5271 s. CMK m. 253

İlgili sayfa

Dava şartı arabuluculuk nedir?

Bazı uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak kanunen zorunludur. Bu şart yerine getirilmeden açılan dava, esasa girilmeden usulden reddedilir. Arabuluculuk görüşmeleri gizlidir; taraflar anlaşırsa anlaşma belgesi, avukatların da imzasıyla ilam niteliğinde belge hâline gelebilir.

Arabuluculuk bürosuna başvuru, adliyelerdeki arabuluculuk bürolarına ya da e-Devlet üzerinden yapılabilir. Süreç kısa tutulmuştur: örneğin iş uyuşmazlıklarında arabulucu üç hafta (zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılarak), ticari uyuşmazlıklarda altı hafta (en fazla iki hafta uzatılarak) içinde sonuç tutanağını düzenler.

Süreler durur

Arabulucuya başvurulmasından son tutanağın düzenlenmesine kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.