Bir işletmenin en değerli varlıkları çoğu zaman bilançoda görünmez: markası, ürün tasarımı, yazılımı ve teknik bilgi birikimi. Bu hakların korunması tescille başlar; tescilsiz kalan bir işaret ya da tasarım, rakiplerin kolayca kullanabileceği bir değere dönüşür.
Büro; Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdindeki başvuru ve itiraz süreçlerinde, hükümsüzlük ve tecavüz davalarında, lisans ve devir sözleşmelerinde destek verir. TÜRKPATENT ve Ankara fikri ve sınai haklar hukuk mahkemeleri büroya yakındır.
Kısaca
Marka koruması
10 yıl, 10’ar yıl yenilenebilir
Yayıma itiraz
Yayımdan itibaren 2 ay
Patent / faydalı model
20 yıl / 10 yıl
Tasarım
5’er yıllık dönemlerle 25 yıla kadar
Marka tescili ve itiraz
Marka başvurusu TÜRKPATENT’e yapılır; Kurum önce mutlak red sebeplerini (tanımlayıcılık, ayırt edici nitelikten yoksunluk gibi) inceler, ardından başvuruyu Resmî Marka Bülteni’nde yayımlar. Yayım tarihinden itibaren iki ay içinde, önceki hak sahipleri benzerlik ve kötü niyet gibi sebeplerle itiraz edebilir.
Başvurudan önce benzer marka araştırması yapılması ve doğru sınıfların seçilmesi, itiraz ve ret riskini azaltır. Tescilli marka on yıl korunur ve süresi on yıllık dönemlerle sınırsız yenilenebilir.
Hükümsüzlük ve iptal davaları
Kanuna aykırı olarak tescil edilmiş bir markanın hükümsüzlüğü, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde açılacak davayla istenir. Önceki marka sahibi, sonraki markanın kullanımına beş yıl boyunca bilerek ses çıkarmamışsa, kötü niyet hâli dışında hükümsüzlük isteyemez.
Tescilden sonra beş yıl boyunca haklı sebep olmaksızın kullanılmayan markaların iptali ise 10 Ocak 2024’ten bu yana doğrudan TÜRKPATENT’ten talep edilmektedir.
Patent ve faydalı model
Yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilen buluşlar patentle yirmi yıl korunur; buluş basamağı aranmayan faydalı modeller ise on yıl koruma sağlar. Başvurunun tarifname ve istemlerinin doğru yazılması, korumanın kapsamını belirleyen en önemli adımdır.
Patent tecavüzünde; tecavüzün durdurulması, ürünlere el konulması ve maddi-manevi tazminat talep edilebilir. Hükümsüzlük iddiaları ise genellikle karşı dava olarak ileri sürülür.
Endüstriyel tasarım
Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımlar tescille beş yıl korunur; süre beşer yıllık dönemlerle toplam yirmi beş yıla kadar uzatılabilir. Tasarımcının kendi kamuya sunumu, başvurudan önceki on iki ay içinde yapılmışsa yeniliği ortadan kaldırmaz.
Tescil edilmemiş tasarımlar da Türkiye’de ilk kez kamuya sunulduğu tarihten itibaren üç yıl süreyle, kopyalanmaya karşı sınırlı korumadan yararlanır.
Telif hakları ve lisans
Eser sahibinin hakları (yazılım, metin, fotoğraf, müzik, mimari eser vb.) eserin yaratılmasıyla kendiliğinden doğar; tescil şartı yoktur. Haklar, eser sahibinin ölümünden itibaren yetmiş yıl sürer.
Mali hakların devri veya lisansı yazılı yapılmalı ve devredilen haklar tek tek gösterilmelidir (FSEK m. 52). İzinsiz kullanımda hak sahibi, sözleşme yapılmış olsaydı isteyebileceği bedelin üç katına kadar tazminat isteyebilir.
Alan adı, coğrafi işaret ve ticari sır
“.tr” uzantılı alan adları TRABİS üzerinden tahsis edilir; kötü niyetle alınmış alan adlarına karşı uyuşmazlık çözüm sağlayıcılarına başvurulabilir. Coğrafi işaretler, ürünü belirli bir yöreyle özdeşleştiren adları korur ve kullanım denetime tabidir.
Ticari sırlar ise tescille değil; gizlilik sözleşmeleri, çalışan sözleşmelerindeki hükümler ve haksız rekabet kurallarıyla korunur.
İtiraz olmayan başvurular genellikle birkaç ay içinde sonuçlanır. Yayıma itiraz edilmesi ya da Kurum kararına karşı itiraz yoluna gidilmesi süreyi uzatır.
Markamı yurt dışında da koruyabilir miyim?
Evet. Madrid Protokolü üzerinden tek başvuruyla birden fazla ülkede koruma istenebilir ya da her ülkede ayrı başvuru yapılabilir.
Ajansın tasarladığı logo bana mı ait?
Logonun mali hakları, yazılı sözleşmeyle size devredilmemişse tasarımcıda kalabilir. Ajansla yapılan sözleşmede hakların devri açıkça düzenlenmelidir.
Fikri ve Sınai Mülkiyet Hukuku alanında bir sorunuz mu var?
Yaşadığınız durumu ve işleyen bir süre olup olmadığını kısaca anlatın; seçenekleri ve atılması gereken adımları birlikte değerlendirelim.