İçindekiler
Bir işletmenin adı, logosu ya da ürün ismi, tescil edilmedikçe güçlü bir korumaya sahip olmaz. Türkiye’de marka tescili 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu çerçevesinde Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından yapılır. Bu yazıda başvurudan tescile kadar süreci ve en kritik aşama olan yayıma itirazı anlatıyoruz.
Kısaca
- Başvuru mercii
- Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT)
- Yayıma itiraz süresi
- Bültende yayımdan itibaren 2 ay
- Koruma süresi
- Başvuru tarihinden itibaren 10 yıl, yenilenebilir
- Kullanmama
- 5 yıl kullanılmayan marka iptal edilebilir
1. Ön araştırma ve sınıf seçimi
Başvurudan önce, aynı veya benzer bir markanın aynı ya da benzer mal ve hizmetler için tescilli olup olmadığı araştırılmalıdır. Mal ve hizmetler, uluslararası Nice Sınıflandırması’na göre 45 sınıfa ayrılır; koruma yalnızca seçilen sınıf ve alt gruplar için geçerlidir. Gereğinden dar seçim koruma boşluğu, gereğinden geniş seçim ise itiraz riskini ve maliyeti artırır.
2. Başvuru ve Kurum incelemesi
Başvuru elektronik ortamda yapılır. Kurum, önce mutlak red sebeplerini inceler: ayırt edici niteliği olmayan, malın cinsini veya niteliğini doğrudan tanımlayan, halkı yanıltacak ya da kamu düzenine aykırı işaretler reddedilir. Örneğin bir kafe için yalnızca “Lezzetli Kahve” ibaresi ayırt edici kabul edilmez.
Ayrıca daha önce tescil edilmiş veya başvurusu yapılmış aynı ya da ayırt edilemeyecek kadar benzer markalar varsa başvuru reddedilebilir.
3. Yayım ve yayıma itiraz
İncelemeyi geçen başvuru Resmî Marka Bülteni’nde yayımlanır. Yayım tarihinden itibaren iki ay içinde üçüncü kişiler itiraz edebilir. İtiraz sebepleri arasında en sık görüleni, önceki markayla karıştırılma ihtimalidir (iltibas); bunun dışında kötü niyetli başvuru, tanınmış markanın itibarından haksız yararlanma ve önceki ticaret unvanı gibi haklar da ileri sürülebilir.
Rakiplerinizin markanıza benzer başvurularına iki aylık süre içinde itiraz etmezseniz, sonradan yalnızca hükümsüzlük davası yoluna gidebilirsiniz; bu da çok daha uzun ve masraflı bir süreçtir. Bülten takibi bu nedenle önemlidir.
4. İtiraz sonrası süreç
Başvuru sahibine itiraz bildirilir ve görüş sunması istenir. Önceki marka beş yıldan uzun süredir tescilliyse, başvuru sahibi itiraz edenden markasını gerçekten kullandığını ispat etmesini isteyebilir. Kurumun kararına karşı iki ay içinde Kurum nezdinde itiraz edilebilir; Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun nihai kararına karşı ise iki ay içinde Ankara fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde dava açılabilir.
5. Tescil ve sonrası
İtiraz olmayan ya da itirazı reddedilen başvurular, tescil ücretinin ödenmesiyle tescil edilir. Koruma başvuru tarihinden itibaren on yıl sürer ve on yıllık dönemlerle sınırsız yenilenebilir. Tescilden sonra markanın beş yıl boyunca haklı sebep olmaksızın kullanılmaması, markanın iptal talebiyle karşı karşıya kalmasına yol açabilir; iptal talepleri 10 Ocak 2024’ten bu yana TÜRKPATENT’e yapılmaktadır.
Daha önce yayımladığımız marka hükümsüzlüğü yazısında tescilden sonraki itiraz yolları ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.
Logo mu, isim mi tescil ettirmeliyim?
Kelime markası (yalnızca isim) daha geniş koruma sağlar; logolu (şekil) marka ise görsel kimliği korur. Bütçe elverişliyse ikisinin ayrı ayrı tescil ettirilmesi önerilir.
Marka tescili ne kadar sürer?
İtiraz olmayan başvurular genellikle birkaç ay içinde tescil edilir. İtiraz veya ret kararlarına karşı yapılan başvurular süreci uzatır.
Markamı yurt dışında da korumak istiyorum.
Madrid Protokolü aracılığıyla Türk başvurusuna dayanarak birden fazla ülkede koruma talep edilebilir ya da ülke ülke başvuru yapılabilir.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Süreler, oranlar ve parasal sınırlar mevzuat değişiklikleriyle güncellenebileceğinden işlem yapmadan önce somut durumunuzu bir avukatla değerlendirin.
Hazırlayan
Candan Hukuk & Danışmanlık Bürosu
1997’den bu yana Ankara’da bireylere, şirketlere ve kamu ihalelerine katılan firmalara avukatlık ve danışmanlık hizmeti veren hukuk bürosu.
