6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, tüketiciye satıcı ve sağlayıcı karşısında güçlü haklar tanır: ayıplı bir üründe seçimlik haklar, internet alışverişlerinde gerekçe göstermeden cayma, ön ödemeli konut alımında ek güvenceler bunların başında gelir.
Uyuşmazlığın değerine göre önce tüketici hakem heyetine, sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise arabulucuya ve ardından tüketici mahkemesine gidilir. Doğru yolun seçilmesi süreyi ve masrafı doğrudan etkiler.
Kısaca
Hakem heyeti sınırı (2026)
186.000 TL
Mesafeli satışta cayma
14 gün, gerekçe gerekmez
Ayıp için zamanaşımı
Teslimden itibaren 2 yıl (konutta 5 yıl)
Tüketici hakem heyeti
Değeri 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur. Başvuru e-Devlet üzerinden ya da il/ilçe ticaret müdürlüklerine yapılır, ücretsizdir ve avukat zorunlu değildir. Heyet kararları bağlayıcıdır ve ilam gibi icra edilir.
Karara karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir. Başvuruda fatura, sözleşme, yazışmalar ve servis kayıtları gibi belgelerin eksiksiz sunulması, kararın lehinize çıkması için belirleyicidir.
Ayıplı mal ve hizmet
Ayıplı mal ya da hizmet karşısında tüketici; sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirme seçeneklerinden birini kullanabilir (6502 s. Kanun m. 11). Satıcı bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür; onarımın makul sürede yapılmaması veya aynı ayıbın tekrarlanması hâlinde diğer haklar doğar.
Ayıplı araçlarda bilirkişi incelemesi ve servis kayıtları belirleyicidir. Ayıptan doğan sorumluluk teslimden itibaren iki yıl (konutta beş yıl) içinde zamanaşımına uğrar; ancak ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse bu süre uygulanmaz.
İnternetten ve mesafeli satışlar
İnternet, telefon ve benzeri yollarla yapılan satışlarda tüketici, malın teslim tarihinden itibaren on dört gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilir. Satıcı, cayma bildiriminden itibaren on dört gün içinde ödenen bedeli iade etmek zorundadır.
Tüketicinin özel istekleriyle hazırlanan ürünler, ambalajı açılmış hijyen ürünleri ve dijital içerik gibi bazı ürünlerde cayma hakkı bulunmaz. Kargo sürecinde kaybolan ya da hasar gören ürünlerde satıcının ve taşıyıcının sorumluluğu ayrıca değerlendirilir.
Ön ödemeli konut satışları
Bedeli peşin ya da taksitle ödenip konutun daha sonra teslim edileceği ön ödemeli konut satışlarında sözleşmenin noterde düzenlenmesi ve kanunda sayılan bilgileri içermesi gerekir. Tüketicinin on dört gün içinde gerekçesiz cayma hakkı vardır; teslim tarihi ve süresi sözleşmede açıkça belirtilmelidir.
Teslimin gecikmesi, konutun projeye veya taahhüt edilen niteliklere uymaması hâlinde sözleşmeden dönme, bedel iadesi ve gecikme tazminatı talepleri gündeme gelir.
Banka ve kredi uyuşmazlıkları
Kredi dosya masrafları, kredi kartı aidatları, sigorta primleri ve erken ödeme indirimleri sık karşılaşılan banka uyuşmazlıklarıdır. Tüketici kredisi sözleşmelerinde tüketicinin on dört gün içinde cayma hakkı ve krediyi erken ödemesi hâlinde faiz indirimi hakkı bulunur.
Kart ve internet bankacılığı dolandırıcılıklarında bankanın güvenlik yükümlülüğü ayrıca incelenir; bu konuda bilişim hukuku sayfasına bakabilirsiniz.
Tüketici arabuluculuğu ve dava
Değeri hakem heyeti sınırını aşan tüketici uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur (6502 s. Kanun m. 73/A). Anlaşma sağlanamazsa tüketici mahkemesinde (bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesinde) dava açılır; tüketicinin açtığı davalar harçtan muaftır.
Toplu tüketici sorunlarında Ticaret Bakanlığı ve tüketici örgütlerinin dava açma yetkisi de bulunur.
Faturası olmayan ürün için hakem heyetine başvurabilir miyim?
Evet; fatura yoksa banka hesap dökümü, sipariş kaydı veya yazışmalar gibi satış ilişkisini gösteren diğer belgelerle başvurulabilir. Ancak ispat kolaylığı için faturanın saklanması önerilir.
İkinci el araç alımında tüketici hukuku uygulanır mı?
Satıcı, aracı ticari amaçla satan bir galeri ya da şirketse ilişki tüketici işlemidir. İki kişi arasındaki satışta ise genel hükümler (Türk Borçlar Kanunu) uygulanır.
Ürün garanti süresinde sürekli arızalanıyor; ne yapabilirim?
Garanti süresi içinde aynı arızanın tekrarlanması veya onarımın azami süreyi aşması hâlinde ürünün değiştirilmesini, bedel iadesini ya da indirim talep edebilirsiniz. Servis fişlerini saklayın.
Tüketici Hukuku alanında bir sorunuz mu var?
Yaşadığınız durumu ve işleyen bir süre olup olmadığını kısaca anlatın; seçenekleri ve atılması gereken adımları birlikte değerlendirelim.
2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıkları için hakem heyetine e-Devlet üzerinden başvuru, gerekli belgeler, karar süresi ve 15 günlük itiraz.