Bir yakının vefatından sonra mirasçıların önünde hem kısa süreli hem uzun vadeli kararlar vardır: borçlu bir mirası üç ay içinde reddetmek, mirasçılık belgesini almak, tapu ve banka işlemlerini tamamlamak ve ortak malların nasıl paylaşılacağına karar vermek.
Büro; mirasçılık belgesi ve tereke tespitinden vasiyetnamenin iptaline, saklı payın korunmasından muris muvazaası nedeniyle tapu iptaline kadar miras uyuşmazlıklarında ve yurt dışında yaşayan ya da yabancı uyruklu mirasçıların Türkiye’deki miras işlerinde vekillik yapar.
Kısaca
Mirasın reddi
Ölümün öğrenilmesinden itibaren 3 ay
Tenkis ve vasiyet iptali
Öğrenmeden itibaren 1 yıl, her hâlde 10 yıl
Muris muvazaası
Zamanaşımı yok
Ortaklığın giderilmesi
Dava öncesi arabuluculuk zorunlu
Mirasçılık belgesi
Mirasçıları ve paylarını gösteren mirasçılık belgesi (veraset ilamı) noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Mirasçılar arasında yabancı uyruklu bir kişi bulunuyorsa ya da nüfus kayıtlarında belirsizlik varsa belge mahkemeden alınır.
Mirasçılık belgesi, aksi ispat edilene kadar geçerlidir; gerçek mirasçılık durumunu yansıtmıyorsa iptali istenebilir. Tapu, banka ve araç işlemlerinin tamamı bu belgeyle yürütülür. Miras payınızı hemen görmek için miras payı hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.
Mirasın reddi
Mirasçı, ölümü öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapacağı beyanla mirası reddedebilir. Süre geçerse miras kabul edilmiş sayılır ve mirasçı, terekenin borçlarından kişisel malvarlığıyla sorumlu olur.
Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belliyse ya da resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (hükmen ret); bunun tespiti için de dava açılabilir. Terekeyi sahiplenmek, mal satmak gibi davranışlar reddetme hakkını ortadan kaldırabilir.
Vasiyetname ve iptali
Vasiyetname resmî şekilde (noter huzurunda iki tanıkla), el yazısıyla (baştan sona el yazısı, tarihli ve imzalı) ya da olağanüstü durumlarda sözlü olarak yapılabilir. Ölümden sonra sulh hukuk mahkemesinde açılır ve ilgililere tebliğ edilir.
Miras bırakanın ehliyetsizliği, irade sakatlığı, şekle aykırılık ya da içeriğin hukuka aykırılığı hâlinde vasiyetnamenin iptali istenebilir. Dava, iptal sebebinin ve mirasçılığın öğrenilmesinden itibaren bir yıl, her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır.
Saklı pay ve tenkis
Miras bırakan, mirasının saklı paylar dışında kalan kısmında serbestçe tasarruf edebilir. Altsoyun saklı payı yasal payının yarısı, anne ve babanınki dörtte biri, sağ kalan eşinki ise birlikte mirasçı olduğu zümreye göre yasal payının tamamı ya da dörtte üçüdür.
Vasiyet veya sağlararası bağışlarla saklı payı zedelenen mirasçı, tenkis davasıyla bu tasarrufların saklı payı aşan kısmının indirilmesini ister. Dava, hakkın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl, her hâlde on yıl içinde açılmalıdır.
Muris muvazaası
Miras bırakan, mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla bir taşınmazı tapuda satış gibi gösterip gerçekte bağışlamışsa, bu işlem muris muvazaasıdır. Yargıtay’ın 1974 tarihli içtihadı birleştirme kararı uyarınca saklı paylı olsun olmasın tüm mirasçılar, payları oranında tapu iptali ve tescil davası açabilir.
Bu davalar zamanaşımına tabi değildir. Satış bedeli ile gerçek değer arasındaki fark, alıcının ödeme gücü, miras bırakanın satışa ihtiyacı olup olmadığı ve aile ilişkileri gibi deliller birlikte değerlendirilir.
Ortaklığın giderilmesi
Mirasçılar terekedeki mallar üzerinde elbirliği hâlinde maliktir ve anlaşamadıklarında ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açılabilir. Mahkeme, mal bölünebiliyorsa aynen taksime, bölünemiyorsa açık artırmayla satışa ve bedelin paylaşılmasına karar verir.
Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Satış yoluyla giderilen ortaklıklarda artırma usulüne ilişkin 2026 tarihli değişiklikler bulunduğundan, satış aşamasında güncel düzenlemenin kontrol edilmesi gerekir.
Yabancılık unsurlu miras
Türk mahkemelerinde miras, kural olarak ölenin milli hukukuna tabidir; ancak Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır (5718 s. MÖHUK m. 20). Yabancı uyruklu mirasçıların Türkiye’deki taşınmazları edinmesinde karşılıklılık ve tapu mevzuatındaki sınırlamalar ayrıca incelenir.
Yurt dışında verilmiş bir veraset ya da miras paylaşım kararının Türkiye’de hüküm doğurması için tanıma veya tenfiz kararı alınması gerekir. Yurt dışında yaşayan mirasçılar vekâletnameyi Türk konsolosluğunda düzenleyerek işlemleri buradan yürütebilir.
Mirası reddetmediyseniz terekenin borçlarından diğer mirasçılarla birlikte müteselsilen ve kişisel malvarlığınızla sorumlu olursunuz. Borç ihtimali varsa üç aylık süre içinde ret ya da resmî defter tutulması istenmelidir.
Vefat eden yakınımın banka hesabındaki parayı nasıl alırım?
Mirasçılık belgesi ve veraset ve intikal vergisi beyannamesi (ilişiksizlik yazısı) ile bankaya başvurulur. Mirasçıların tamamının birlikte hareket etmesi ya da birbirine vekâlet vermesi gerekir.
Mirasımın tamamını bir çocuğuma bırakabilir miyim?
Hayır. Diğer çocuklarınızın ve varsa eşinizin saklı payları korunur; saklı payları aşan tasarruf tenkis davasıyla indirilebilir. Saklı payların dışında kalan kısım için serbestçe vasiyet edebilirsiniz.
Miras Hukuku alanında bir sorunuz mu var?
Yaşadığınız durumu ve işleyen bir süre olup olmadığını kısaca anlatın; seçenekleri ve atılması gereken adımları birlikte değerlendirelim.
Borçlu bir mirası reddetmek için 3 aylık süre, sulh hukuk mahkemesine beyan, hükmen ret davası, reddin altsoya etkisi ve mirasçılık sıfatını kaybettiren davranışlar.
Miras bırakanın mal kaçırmak için satış gibi gösterdiği bağışlara karşı tapu iptali ve tescil davası: 1974 tarihli içtihat, ispat yolları, davacılar ve zamanaşımı.
Hisseli tapu ve mirastan kalan mallarda ortaklığın giderilmesi: zorunlu arabuluculuk, aynen taksim ya da satış, ihale süreci, masraflar ve paydaşların hakları.