Faaliyet alanı
Ceza Hukuku
Soruşturmanın ilk anından kararın kesinleşmesine kadar şüpheli, sanık, mağdur ve katılan vekilliği.
Bu sayfayı dinleyinYaklaşık 5 dk · sesli okuma
Bu sayfada
Ceza yargılamasında ilk saatler belirleyicidir: ifade, delillerin toplanması ve tutuklama kararı çoğunlukla soruşturmanın başında şekillenir. Şüphelinin ifade öncesinde avukatla görüşme ve susma hakkı vardır; bu hakların bilinçli kullanılması sonraki aşamaları doğrudan etkiler.
Büro; soruşturma ve kovuşturma evrelerinde müdafi olarak, suçtan zarar gören kişiler adına ise mağdur ve katılan vekili olarak görev alır; istinaf, temyiz ve Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru aşamalarını takip eder.
Kısaca
- Gözaltı
- Kural olarak 24 saat
- Şikâyet süresi
- Şikâyete bağlı suçlarda 6 ay
- İstinaf ve temyiz
- 2 hafta
- Bireysel başvuru
- Kesin karardan itibaren 30 gün
Soruşturma ve ifade aşaması
Soruşturma, suç şüphesinin öğrenilmesiyle başlar ve Cumhuriyet savcısının yönetiminde yürütülür. İfadeye çağrılan kişi, ifade öncesinde ve sırasında müdafi yardımından yararlanabilir, susma hakkını kullanabilir; bu haklar kendisine hatırlatılmak zorundadır (CMK m. 147).
Soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilebilir ya da iddianame düzenlenir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı suçtan zarar gören, tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.
Gözaltı, tutuklama ve adli kontrol
Gözaltı süresi kural olarak yakalama anından itibaren yirmi dört saattir; toplu suçlarda uzatılabilir. Tutuklama için kuvvetli suç şüphesi ve kaçma ya da delilleri karartma tehlikesi gibi bir tutuklama nedeni bulunmalı, tedbir ölçülü olmalıdır.
Tutuklama yerine yurt dışı çıkış yasağı, imza yükümlülüğü ve konutu terk etmeme gibi adli kontrol tedbirleri uygulanabilir. Tutuklama ve adli kontrol kararlarına karşı iki hafta içinde itiraz edilebilir; tutukluluk her otuz günde bir incelenir.
Kovuşturma ve duruşma
İddianamenin kabulüyle kovuşturma evresi başlar. Duruşmada sanığın savunması alınır, tanıklar dinlenir, bilirkişi raporları tartışılır. Mahkeme beraat, mahkûmiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) ya da cezanın ertelenmesi gibi kararlar verebilir.
HAGB kararında beş yıllık denetim süresi kasıtlı yeni bir suç işlenmeden geçerse dava düşer; 2026 değişikliğiyle zararın taksitle giderilmesine de imkân tanınmıştır. Kısa süreli hapis cezaları adli para cezasına çevrilebilir.
Mağdur ve katılan vekilliği
Suçtan zarar gören kişi şikâyette bulunabilir, soruşturmada delil toplanmasını isteyebilir ve kamu davasına katılan olarak dahil olabilir. Katılan, duruşmalara katılma, delil sunma ve kanun yollarına başvurma haklarına sahip olur.
Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi, fail ve fiilin öğrenilmesinden itibaren altı aydır. Uğranılan zarar için ceza davasından ayrı olarak hukuk mahkemesinde tazminat davası da açılabilir.
Uzlaştırma ve ön ödeme
Kanunda sayılan bazı suçlarda (örneğin basit yaralama, tehdit, hakaretin bazı hâlleri) soruşturma aşamasında uzlaştırma yoluna gidilir (CMK m. 253). Taraflar uzlaşır ve edim yerine getirilirse kamu davası açılmaz; açılmışsa düşer.
Yalnızca adli para cezası öngörülen ya da üst sınırı altı ayı aşmayan hapis cezası gerektiren bazı suçlarda ise ön ödeme usulü uygulanır; belirlenen miktar süresinde ödenirse kamu davası açılmaz (TCK m. 75).
Ekonomik ve kamu görevine ilişkin suçlar
Zimmet, irtikap, rüşvet, görevi kötüye kullanma, resmî belgede sahtecilik, nitelikli dolandırıcılık ve vergi kaçakçılığı gibi suçlar; belge incelemesi ve mali analiz gerektiren, çoğu zaman uzun soruşturmalardır.
Bu dosyalarda bilirkişi raporlarının teknik yönden denetlenmesi, ödeme ve muhasebe kayıtlarının doğru yorumlanması ve kamu görevlileri bakımından soruşturma izni süreçlerinin takibi savunmanın temelini oluşturur.
İtiraz, istinaf ve temyiz
Hâkim kararlarına karşı itiraz, ilk derece mahkemesi hükümlerine karşı istinaf ve bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı temyiz süresi iki haftadır. İstinaf incelemesinde dosya hem olay hem hukuk yönünden yeniden değerlendirilir.
Kesinleşen kararlarda adil yargılanma hakkı gibi temel hakların ihlal edildiği düşünülüyorsa, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir. Son günü yasal süre hesaplayıcısıyla bulabilirsiniz.
Bu konudaki yazılarımız
Sık sorulan sorular
İfadeye çağrıldım; avukatsız gitmeli miyim?
İfade bir savunma hakkıdır ve avukatla birlikte verilmesi önerilir. İfade öncesinde dosyadaki iddialar ve deliller avukatınızla değerlendirilmeli; gerekirse susma hakkı kullanılabilir.
HAGB kararı adli sicil kaydında görünür mü?
HAGB kararları adli sicil kaydında değil, ayrı bir sistemde tutulur ve yalnızca yargı mercilerince görülebilir. Denetim süresi başarıyla geçerse dava düşer ve kayıt silinir.
Şikâyetimden vazgeçebilir miyim?
Şikâyete bağlı suçlarda hüküm kesinleşinceye kadar şikâyetten vazgeçilebilir ve dava düşer; ancak sanık vazgeçmeyi kabul etmezse düşme kararı verilmez. Resen soruşturulan suçlarda vazgeçme davayı etkilemez.
Ceza Hukuku alanında bir sorunuz mu var?
Yaşadığınız durumu ve işleyen bir süre olup olmadığını kısaca anlatın; seçenekleri ve atılması gereken adımları birlikte değerlendirelim.