İcra hukukunda süreler çok kısadır: ödeme emrine itiraz için yedi, çek ve senede dayalı takipte yalnızca beş gün vardır. Bu süreler adli tatilde de uzamaz. Doğru zamanda yapılan bir itiraz takibi durdurabilir; kaçırılan bir süre ise haciz ve satışa kadar gidebilen bir sürecin önünü açar.
Büro; alacaklılar için ilamlı ve ilamsız takip, haciz ve satış işlemlerini; borçlular için itiraz, şikâyet, menfi tespit ve istirdat davalarını; şirketler için konkordato ve iflas süreçlerini yürütür.
Kısaca
Ödeme emrine itiraz
7 gün
Kambiyo senedi takibi
5 gün itiraz, 10 gün ödeme
İtirazın iptali davası
1 yıl
Maaş haczi
Maaşın en az dörtte biri
İlamsız takip
Bir mahkeme kararı olmadan başlatılan ilamsız takipte icra dairesi borçluya ödeme emri gönderir. Borçlu tebliğden itibaren yedi gün içinde borca veya imzaya itiraz edebilir; süresinde yapılan itiraz takibi durdurur.
İtiraz edilmezse takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir. Ödeme emrinin usulsüz tebliğ edildiği düşünülüyorsa icra mahkemesine şikâyet yoluyla tebliğ tarihinin düzeltilmesi istenebilir.
İlamlı takip
Mahkeme kararı ve ilam niteliğindeki belgeler (ör. arabuluculuk anlaşma belgesi) ilamlı takiple icra edilir. Borçluya icra emri gönderilir; para alacaklarında yedi gün içinde ödeme ya da icranın geri bırakılması talebi gündeme gelir.
Kesinleşmemiş bir karara dayalı takipte borçlu, istinaf veya temyiz aşamasında teminat göstererek icranın geri bırakılmasını isteyebilir.
Kambiyo senetlerine dayalı takip
Çek, bono ve poliçeye dayalı takipte borçlu ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde icra mahkemesine borca ve imzaya itiraz ve şikâyette bulunabilir; borcun ödenmesi için süre on gündür. Bu takipte itiraz, takibi kendiliğinden durdurmaz; mahkemeden tedbir istenmesi gerekir.
Senedin kambiyo vasfını taşıyıp taşımadığı (zorunlu unsurlar), zamanaşımı ve imza inkârı en sık ileri sürülen itirazlardır.
İtiraz ve itirazın iptali
İlamsız takibe itiraz edilmesi üzerine alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde imzası ikrar edilmiş ya da resmî bir belge varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını; bir yıl içinde ise genel mahkemede itirazın iptalini isteyebilir.
Alacak likit ise haksız itiraz eden borçlu, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilir. Konusu para olan ticari alacaklarda itirazın iptali davasından önce arabuluculuk zorunludur.
Haciz, satış ve ihalenin feshi
Kesinleşen takipte borçlunun taşınır ve taşınmaz malları, banka hesapları, alacakları ve maaşı haczedilebilir. Maaş haczinde kesinti, maaşın dörtte birinden az olamaz; nafaka alacakları önceliklidir. Borçlunun ve ailesinin zorunlu ihtiyaçları ile meslek araçları gibi bazı mallar haczedilemez (İİK m. 82).
Haczedilen malın satışında usulsüzlük varsa, ihalenin feshi davası ihaleyi öğrenmeden itibaren yedi gün, her hâlde ihale tarihinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır.
Menfi tespit ve istirdat
Kendisinden borçlu olmadığı bir alacak istenen kişi, takipten önce ya da sonra menfi tespit davası açabilir. Takipten sonra açılan davada, alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminat gösterilerek icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi için tedbir istenebilir.
Borcu olmadığı hâlde icra baskısıyla ödeme yapan kişi ise ödemeden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açarak parasını geri isteyebilir.
Tasarrufun iptali
Borçlunun alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla yaptığı bağış, düşük bedelli satış ve benzeri işlemler, alacaklıya karşı geçersiz sayılabilir (İİK m. 277 vd.). Davanın açılabilmesi için kural olarak aciz belgesi gerekir ve dava, tasarruf tarihinden itibaren beş yıl içinde açılmalıdır.
Akrabalar arasındaki devirler ve devrin borcun doğumundan kısa süre sonra yapılması, mal kaçırma kastının ispatında önemli karinelerdir.
Konkordato ve iflas
Borçlarını vadesinde ödeyemeyen ya da ödeyememe tehlikesi altındaki borçlu, ön projeyle asliye ticaret mahkemesine başvurarak konkordato talep edebilir. Mahkeme üç aylık geçici mehil verir (iki ay uzatılabilir); ardından kesin mehil süresi bir yıldır ve altı ay uzatılabilir. Mehil süresince borçluya karşı takip yapılamaz.
Konkordatonun tasdiki için alacaklıların belirli çoğunluğunun onayı gerekir. Tasdik edilmezse borçlunun iflası gündeme gelebilir; alacaklıların bu süreçte alacaklarını süresinde kaydettirmesi önemlidir.
Ödeme emrine itiraz süresini kaçırdım; ne yapabilirim?
Takip kesinleşir; ancak borçlu değilseniz menfi tespit davası açabilir, ödeme yaptıysanız istirdat davasıyla geri isteyebilirsiniz. Tebligat usulsüzse icra mahkemesine şikâyet yolu da değerlendirilmelidir.
Maaşımın ne kadarı haczedilebilir?
Maaş haczinde kesinti, maaşın dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz varsa sıraya konur; nafaka alacakları ise önceliklidir.
Oturduğum ev haczedilebilir mi?
Borçlunun haline uygun evi haczedilemez; ancak bu koruma, evin değeri borçlunun ihtiyacından fazlaysa sınırlı uygulanır ve ipotekli borçlarda ileri sürülemez. Koruma talebi süresinde yapılmalıdır.
İcra ve İflas Hukuku alanında bir sorunuz mu var?
Yaşadığınız durumu ve işleyen bir süre olup olmadığını kısaca anlatın; seçenekleri ve atılması gereken adımları birlikte değerlendirelim.
Maaşın dörtte biri kuralı, birden fazla hacizde sıra, nafaka alacaklarının önceliği, haczedilemeyen ödemeler ve maaş haczine karşı yapılabilecek itirazlar.