İçindekiler
Hakkında kesinleşmiş bir icra takibi bulunan çalışanın maaşına haciz konulabilir. Ancak kanun, borçlunun ve ailesinin geçimini koruyan sınırlar getirmiştir. Bu yazıda maaştan ne kadar kesinti yapılabileceğini, birden fazla haciz olduğunda sıranın nasıl işlediğini ve hangi ödemelerin haczedilemeyeceğini anlatıyoruz.
Kısaca
- Kesinti oranı
- Maaşın dörtte birinden az olamaz (İİK m. 83)
- Birden fazla haciz
- Sıraya konur; önceki bitince sonraki başlar
- Nafaka alacağı
- Öncelikli; sıra beklemez
- Emekli aylığı
- Kural olarak haczedilemez
Maaşın ne kadarı haczedilir?
İcra ve İflas Kanunu’nun 83. maddesine göre; maaş, ücret ve benzeri gelirler, icra müdürünün borçlunun ve ailesinin ihtiyacını gözeterek belirleyeceği miktar dışında haczedilebilir; ancak haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz. Uygulamada icra daireleri çoğunlukla net maaşın dörtte birinin kesilmesine karar verir.
Kesinti, işverene gönderilen haciz müzekkeresiyle başlar. İşveren her ay kesilen tutarı icra dosyasına yatırmakla yükümlüdür; yükümlülüğünü yerine getirmeyen işveren, ödenmeyen tutardan kendisi sorumlu tutulabilir.
Birden fazla maaş haczi varsa
Aynı maaşa birden fazla haciz konulmuşsa, kesintiler toplanmaz; hacizler sıraya konur. İlk sıradaki borç tamamen ödenince ikinci sıradaki dosyaya kesinti başlar. Bu nedenle maaştan aynı anda dörtte birden fazla kesinti yapılması hukuka aykırıdır ve icra mahkemesine şikâyet edilebilir.
Nafaka alacakları için yapılan maaş haczi sıra beklemez ve diğer hacizlerden önce uygulanır. Nafaka için yapılan kesinti, mahkemece belirlenen nafaka miktarı esas alınarak uygulanır.
Haczedilemeyen ödemeler
- Emekli aylıkları (borçlunun kendi rızası veya nafaka borçları gibi istisnalar dışında),
- Devletten alınan bakım parası ve sosyal yardımlar,
- Ölüm, kaza veya sakatlık nedeniyle ödenen tazminatlar ve sigorta bedellerinin borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli kısmı,
- Borçlunun ve ailesinin zaruri ev eşyası ile mesleğini sürdürmesi için gerekli araç ve gereçler (İİK m. 82).
Maaş hesabına yatan paralara bankada bloke konulması da sık karşılaşılan bir sorundur. Hesaba yatan tutarın maaş olduğu ve dörtte birin üzerinde kesinti yapıldığı belgelenerek icra müdürlüğüne ve gerekirse icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurulabilir.
Maaş haczine karşı ne yapılabilir?
- Takibin dayanağını inceleyin
Ödeme emri usulüne uygun tebliğ edilmemişse, tebliğ tarihinin düzeltilmesi ve itiraz yolu açılabilir.
- Kesinti oranını kontrol edin
Dörtte birden fazla ya da sıra kuralına aykırı kesintiye karşı yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet edilebilir.
- Borcun varlığını tartışın
Borçlu olmadığınızı düşünüyorsanız menfi tespit, ödeme yaptıysanız istirdat davası açabilirsiniz.
- Uzlaşma ve taksitlendirme
Alacaklıyla taksitlendirme protokolü yapılması, hacizlerin kaldırılmasını sağlayabilir.
Asgari ücretle çalışıyorum; maaşıma haciz gelir mi?
Evet, asgari ücrete de haciz konulabilir; kesinti kural olarak net ücretin dörtte biri oranında yapılır.
İşten ayrılırsam haciz ne olur?
Maaş haczi o işverendeki ücrete yöneliktir; yeni bir işe başladığınızda alacaklı yeni işverene haciz müzekkeresi gönderilmesini isteyebilir. Kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacaklar da haczedilebilir.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Süreler, oranlar ve parasal sınırlar mevzuat değişiklikleriyle güncellenebileceğinden işlem yapmadan önce somut durumunuzu bir avukatla değerlendirin.
Hazırlayan
Candan Hukuk & Danışmanlık Bürosu
1997’den bu yana Ankara’da bireylere, şirketlere ve kamu ihalelerine katılan firmalara avukatlık ve danışmanlık hizmeti veren hukuk bürosu.
