İçindekiler
Kamu ihalelerinden yasaklanmak, bir şirket için ciddi sonuçlar doğurur: yasak süresince hiçbir kamu kurumunun ihalesine katılamaz, devam eden işlerinin bir kısmı da etkilenebilir. Bu yazıda yasaklama sebeplerini, kararın kapsamını ve karara karşı başvurulabilecek yolları anlatıyoruz.
Kısaca
- Dayanak
- 4734 s. Kanun m. 58; 4735 s. Kanun m. 25–26
- Yasak süresi
- Fiile göre 1 yıldan 2 yıla kadar (bazı hâllerde 6 aydan 1 yıla kadar)
- Yayım
- Resmî Gazete; EKAP yasaklılar listesi
- Karara karşı yol
- İdari yargıda iptal davası, yürütmeyi durdurma
Yasaklama hangi durumlarda verilir?
4734 sayılı Kanun’un 17. maddesinde sayılan yasak fiil ve davranışlarda bulunanlar hakkında yasaklama kararı verilir. Bunların başlıcaları şunlardır:
- Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma veya çıkar sağlama yoluyla ihaleye fesat karıştırmak,
- Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek ya da kullanmak,
- Rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak,
- Aynı ihalede birden fazla teklif vermek,
- İhaleye katılamayacak olduğu hâlde katılmak.
Ayrıca ihale üzerinde kaldığı hâlde mazeretsiz olarak sözleşmeyi imzalamamak ve 4735 sayılı Kanun kapsamında sözleşmeyi uygulama sırasında taahhüdünü yerine getirmemek de yasaklama sebebidir.
Yasaklamanın kapsamı
Yasaklama kararı yalnızca ihaleyi yapan idarenin değil, kanun kapsamındaki tüm idarelerin ihalelerine katılmayı engeller. Karar Resmî Gazete’de yayımlanır ve EKAP’taki yasaklılar listesine işlenir.
Yasaklama; şahıs şirketlerinde bütün ortaklar, sermaye şirketlerinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında da uygulanır. Bu nedenle bir şirket hakkındaki karar, ortaklarının yer aldığı diğer şirketlerin ihalelere katılımını da etkileyebilir.
Yasaklama kararına karşı iptal davası
Yasaklama kararı bir idari işlemdir ve tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Davada mahkeme özellikle şu hususları inceler:
- Fiilin gerçekten işlenip işlenmediği
Örneğin sahte olduğu iddia edilen belgenin gerçekten sahte olup olmadığı ve bunun istekliye yüklenip yüklenemeyeceği.
- Kusur
Belgeyi düzenleyen üçüncü kişinin eyleminden isteklinin haberdar olup olmadığı; iyi niyet savunması.
- Usul
Kararın yetkili makamca, süresi içinde ve savunma hakkı tanınarak verilip verilmediği.
- Ölçülülük
Yasak süresinin fiilin ağırlığıyla orantılı belirlenip belirlenmediği.
Dava süresince yasağın uygulanması şirketin tüm kamu işlerini durdurabileceğinden, dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebi gerekçeleriyle ileri sürülmeli; telafisi güç zarar (devam eden ve katılınacak ihaleler, ciro kaybı, istihdam) belgelerle somutlaştırılmalıdır.
Ceza davası ihtimali
Yasak fiillerin bir kısmı aynı zamanda suç oluşturur. İhaleye fesat karıştırma ve edimin ifasına fesat karıştırma Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenmiştir; sahte belge kullanımı da ayrıca resmî veya özel belgede sahtecilik suçunu oluşturabilir. İdari yargıdaki dava ile ceza yargılaması birbirinden bağımsız yürür; ancak ceza davasında beraat kararı, idari davadaki değerlendirmeye önemli ölçüde etki eder.
Yasak süresi dolduktan sonra ihalelere katılabilir miyim?
Evet. Süre dolduğunda ihalelere katılma engeli kendiliğinden kalkar; EKAP’taki kaydın güncellendiği kontrol edilmelidir.
Yasaklama kararı devam eden sözleşmeleri etkiler mi?
Yasak, kural olarak yeni ihalelere katılımı engeller. Devam eden sözleşmelerin durumu, sözleşme hükümlerine ve yasağa konu fiilin o sözleşmeyle ilgisine göre ayrıca değerlendirilir.
Şirketten ayrılan ortak da yasaklı sayılır mı?
Yasaklama, fiilin işlendiği tarihte belirtilen oranda ortak olanlar bakımından değerlendirilir. Ortaklıktan ayrılmanın sonuca etkisi somut tarihlerle incelenmelidir.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Süreler, oranlar ve parasal sınırlar mevzuat değişiklikleriyle güncellenebileceğinden işlem yapmadan önce somut durumunuzu bir avukatla değerlendirin.
Hazırlayan
Candan Hukuk & Danışmanlık Bürosu
1997’den bu yana Ankara’da bireylere, şirketlere ve kamu ihalelerine katılan firmalara avukatlık ve danışmanlık hizmeti veren hukuk bürosu.
