İçindekiler
Limited şirket ortaklığından ayrılmak ya da yeni bir ortağı şirkete almak isteyenlerin en sık başvurduğu yol esas sermaye payının devridir. Anonim şirketlerden farklı olarak limited şirkette pay devri sıkı şekil şartlarına bağlıdır ve kural olarak genel kurulun onayını gerektirir (TTK m. 595).
Kısaca
- Sözleşme şekli
- Yazılı, imzaları noterce onaylı
- Onay
- Esas sözleşmede aksi yoksa genel kurul onayı
- Kayıt
- Pay defterine işlenir, ticaret siciline tescil edilir
- Yetkili mahkeme
- Uyuşmazlıkta asliye ticaret mahkemesi
1. Devir sözleşmesinin hazırlanması
Pay devri sözleşmesi yazılı olarak yapılır ve tarafların imzaları noterce onaylanır. Sözleşmede devredilen payın itibari değeri, devir bedeli, ödeme şekli ve taraflara ilişkin bilgiler yer alır. Esas sözleşmede öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri, önalım, alım ve geri alım hakları da sözleşmede belirtilmelidir.
Uygulamada noterler, devir sözleşmesini düzenleme ya da onaylama şeklinde yapar. İmzaların noterce onaylanmadığı devir sözleşmesi geçersizdir.
2. Genel kurul onayı
Esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe pay devri, ortaklar genel kurulunun onayıyla geçerlilik kazanır. Genel kurul, herhangi bir sebep göstermeksizin onay vermeyi reddedebilir. Onay talebi tarihinden itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmezse onay verilmiş sayılır.
Esas sözleşme; devri onaydan bağımsız kılabilir, belirli sebeplerin varlığında reddi mümkün kılabilir ya da devri tamamen yasaklayabilir. Bu nedenle devirden önce esas sözleşmenin ilgili hükümleri mutlaka incelenmelidir.
3. Pay defteri ve ticaret sicili tescili
Genel kurul onayının ardından devir, şirketin pay defterine işlenir. Müdürler, devri ticaret siciline tescil ettirmekle yükümlüdür; tescil başvurusunda noter onaylı devir sözleşmesi, genel kurul kararı ve güncel ortaklar listesi gibi belgeler sunulur. Tescil, devri üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir kılar.
Devralan ve devreden kamu borçlarından sorumlu mu?
Limited şirket ortakları, şirketten tahsil edilemeyen vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarından sermaye payları oranında sorumlu tutulabilir (6183 sayılı Kanun m. 35). Pay devri hâlinde devreden ve devralan, devirden önceki döneme ait bu borçlardan müteselsilen sorumlu olabilir. Bu nedenle devirden önce şirketin vergi dairesi ve SGK borç durumunun belgelenmesi önemlidir.
Devralacağınız şirketin borçları, açık davaları, sözleşmeleri, çalışanlarla ilgili riskleri ve ruhsatları devirden önce incelenmeli; devir sözleşmesine devredenin beyan ve tazmin yükümlülüğünü düzenleyen hükümler eklenmelidir.
Ortak sayısı ve tek kişilik şirket
Limited şirket tek ortakla kurulabilir ve faaliyet gösterebilir; ortak sayısı elliyi aşamaz. Tüm payların tek kişiye devri de mümkündür; bu durumda şirket tek ortaklı limited şirket olarak devam eder ve durum ticaret siciline bildirilir.
Pay devrinde vergi doğar mı?
Devir bedeli ile payın edinim maliyeti arasındaki fark, gerçek kişiler için değer artış kazancı olarak gelir vergisine tabi olabilir; iki yıldan uzun süre elde tutulan paylarda istisnalar söz konusu olabilir. Vergisel sonuçlar devirden önce mali müşavirle birlikte değerlendirilmelidir.
Yabancı bir kişi limited şirket payı devralabilir mi?
Evet. Yabancı gerçek ve tüzel kişiler Türk şirketlerinde pay sahibi olabilir; vergi numarası alınması ve belgelerin apostil ve tercüme gibi şekil şartlarını taşıması gerekir.
Genel kurul devri onaylamazsa ne olur?
Devir geçerlilik kazanmaz. Esas sözleşmede öngörülmüşse ortak, haklı sebeple çıkma davası gibi başka yollara başvurabilir; bu konudaki seçenekler esas sözleşmeye göre değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Süreler, oranlar ve parasal sınırlar mevzuat değişiklikleriyle güncellenebileceğinden işlem yapmadan önce somut durumunuzu bir avukatla değerlendirin.
Hazırlayan
Candan Hukuk & Danışmanlık Bürosu
1997’den bu yana Ankara’da bireylere, şirketlere ve kamu ihalelerine katılan firmalara avukatlık ve danışmanlık hizmeti veren hukuk bürosu.
