Kıdem Tazminatı Şartları ve Hesaplama (2026): Kimler Alır, Nasıl Hesaplanır?

Kıdem tazminatı, işçinin uzun süreli emeğinin karşılığı olarak iş sözleşmesi sona erdiğinde ödenen ve Türk iş hukukunun en önemli güvencelerinden biri olan bir haktır. Dayanağı, 1475 sayılı eski İş Kanunu’nun hâlâ yürürlükte olan 14. maddesidir. Bu yazıda hangi durumlarda tazminat alınabileceğini ve tutarın nasıl hesaplandığını örnekle anlatıyoruz.

Kıdem tazminatına hak kazanma şartları

Tazminat için iki şart birlikte aranır: işçinin aynı işverene (işyeri değişse de aynı işverenin işyerlerinde) en az bir yıl çalışmış olması ve iş sözleşmesinin kanunda sayılan sebeplerden biriyle sona ermesi. Bu sebepler şunlardır:

• İşverenin, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı dışındaki bir sebeple sözleşmeyi feshetmesi,
• İşçinin haklı sebeple sözleşmeyi feshetmesi (ücretin ödenmemesi, fazla mesai ücretlerinin verilmemesi, sigortanın eksik bildirilmesi, mobbing, sağlık sebepleri vb.),
• Muvazzaf askerlik nedeniyle işten ayrılma,
• Yaşlılık aylığı almak ya da yaş dışındaki emeklilik şartlarını (prim günü ve sigortalılık süresi) tamamlamak amacıyla ayrılma,
• Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması,
• İşçinin ölümü (tazminat mirasçılarına ödenir).

Giydirilmiş ücret nedir?

Kıdem tazminatı, çıplak ücret üzerinden değil “giydirilmiş” ücret üzerinden hesaplanır. Giydirilmiş ücrete; işçiye düzenli olarak sağlanan yemek ve yol yardımı, ikramiye, yakacak yardımı, işverenin ödediği özel sağlık sigortası primi gibi para ve parayla ölçülebilen menfaatler eklenir. Arızi ödemeler (bir kerelik prim gibi) ise dahil edilmez.

Tavan uygulaması

Bir yıllık hizmet için ödenecek tazminat, devlet memurlarına ödenen en yüksek emeklilik ikramiyesini geçemez. Bu nedenle giydirilmiş ücret tavanı aşıyorsa hesap tavan üzerinden yapılır. Tavan her yıl Ocak ve Temmuz aylarında güncellenir; uygulanacak tavan, fesih tarihindeki tavandır. Temmuz–Aralık 2026 dönemi için tavan 73.729,84 TL’dir.

Örnek hesap

15 Mart 2019’da işe başlayan ve 30 Eylül 2026’da işveren tarafından haklı bir sebep olmaksızın işten çıkarılan, aylık brüt ücreti 52.000 TL ve düzenli yemek yardımı 4.000 TL olan bir işçiyi düşünelim:

1. Hizmet süresi

   7 yıl 6 ay 15 gün.

2. Giydirilmiş ücret

   52.000 + 4.000 = 56.000 TL (tavanın altında olduğu için aynen esas alınır).

3. Yıllar için

   56.000 × 7 = 392.000 TL.

4. Aylar ve günler için

   56.000 × 6 / 12 = 28.000 TL; 56.000 × 15 / 365 ≈ 2.301 TL.

5. Brüt ve net

   Brüt ≈ 422.301 TL; damga vergisi (binde 7,59) düşüldükten sonra net ≈ 419.096 TL.

Kendi tutarınızı tarihleri ve ücretinizi girerek kıdem ve ihbar tazminatı hesaplayıcısıyla görebilirsiniz.

Zamanaşımı ve arabuluculuk

Kıdem tazminatı alacağı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; arabuluculukta geçen süre zamanaşımı süresine eklenir. Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa anlaşma belgesi ilam niteliğindedir; bu nedenle imzadan önce kıdem, ihbar, fazla mesai ve izin alacaklarının tamamının doğru hesaplanması gerekir.

Kıdem tazminatına faiz işler mi?

Ödenmeyen kıdem tazminatına fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir. Ödemenin gecikmesi, tazminatın değer kaybını kısmen telafi eder; ancak faiz başlangıcı ve oranı dava dilekçesinde açıkça talep edilmelidir.